จรูญเพ่งพิศ มูลสาร : พลังสตรีผู้ป้องกันป่าใกล้เมือง ป่าของชุมชนที่ไม่อยู่ในคำอธิบายศัพท์

อายุ 51 ปี เป็นลูกชาวไร่ชาวนาบ้านหนองร้านค้าต้นหญ้า อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น คุณเรียนคณะศึกษาศาสตร์เพื่อตามใจบิดามารดาที่อยากที่จะให้เป็นอาจารย์ แม้กระนั้นในที่สุดก็ศึกษาและทำการค้นพบตนเองว่าต้องการดำเนินงานปรับปรุงชุมชนด้วยเหตุว่าดำเนินการกับประชาชนแล้ว “กระปรี้กระเปร่า” เมื่อจบออกมาก็เลยสมัครเป็นข้าราชการผสานความร่วมแรงร่วมใจและก็ปรับปรุงโครงข่าย กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม (สส.) จังหวัดขอนแก่น ได้ตำแหน่งข้าราชการผสานฯ ของ สส. ให้โอกาสให้จรูญเพ่งพิศหรือ “โอ๋” ดำเนินงานในลักษณะครึ่งๆองค์กรพัฒนาเอกชน สร้างเสริมความแข็งแรงให้ราษฎรสำหรับการคุ้มครองป้องกันสิทธิชุมชน ดังเช่น โครงข่ายแถบที่ลุ่มชีแล้วก็ราษฎรน้ำพองที่ได้รับผลพวงจากโรงงานผลิตกระดาษที่ อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น บ้านหนองร้านค้าต้นหญ้าถิ่นฐานบ้านช่องของคุณ มีแหล่งทรัพยากรสำคัญสองที่หมายถึงป่าสระป่าทามแก่งละว้าและก็ป่าสาธารณะโคกหนองม่วง ซึ่งเป็นป่าสมบูรณ์บริบูรณ์ในพื้นที่เมืองที่เหลืออยู่ไม่ กี่ที่ในอีสาน จรูญมองดูเป็นอย่างยิ่งสำคัญสำหรับการตั้งขึ้นกรุ๊ปประชาชน วางวิถีทางสำหรับในการรักษารวมทั้งใช้ประโยชน์จากแก่งละว้าและก็ป่าโคกหนองม่วง เป็นการจัดแจงป่าดงโดยประชากรหรือ “ป่าดงประชาชน” ที่บางทีอาจเป็นต้นแบบให้พื้นที่อื่นๆ

แก่งละว้า ป่าโคกหนองม่วง เป็นเครื่องหมายทางการต่อสู้ของหญิง คนหนึ่ง
แก่งละว้า พื้นที่เปียกน้ำ ระบบนิเวศย่อยของลำธารชี เวลาน้ำหลากมาจะกำเนิดเป็นหนอง แก่ง ทางเรือลัดมากมายก่ายกอง เก็บน้ำไว้ตามฤดูกาล กำเนิดระบบนิเวศที่รู้จักกันในอีสานว่า ป่าสระป่าทาม พื้นที่ 17,000 ไร่ของแก่งละว้าเป็นแหล่งน้ำดิบสำหรับน้ำประปาในเขต อำเภอบ้านไผ่ อำเภอโนนหินรวมทั้ง อำเภอบ้านแฮด ทั้งที่ยังไม่ตายแหล่งเลี้ยงชีพและก็ซูเปอร์มาเก็ต 1 วันให้ผู้คนขั้นต่ำ 13 หมู่บ้านที่อาศัยรอบๆ

ป่าใกล้เมือง ป่าสาธารณะโคกหนองม่วงได้รับนิยาม “ป่าใกล้เมือง” โดยคุณครูจากมหาวิทยาลัยขอนแก่น เนื่องจากว่ามีความคิดเห็นว่าเป็นป่าที่อยู่ใกล้เมือง (บ้านไผ่) มากมาย ห่างจากห้างโลตัสไม่ถึง 10 กิโลเมตรเกือบจะเป็นป่าเดียวในอีสาน ในที่อื่นๆป่าใกล้เมืองมักถูกปรับปรุง นำไปก่อสร้างเครื่องอำนวยความสะดวกเกือบจะหมดไป

พื้นที่ 209 ไร่เศษ ขึ้นบัญชีในหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง (นางสาวลิตร) อยู่ในความควบคุมดูแลของชุมชนหนองร้านค้าต้นหญ้ารวมทั้ง อบต.หัวหนอง ความพิเศษเป็นเป็นป่าสาธารณะที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์ให้ชุมชนได้หาอยู่ทำมาหากิน รวมทั้งเป็นที่พึ่งพิงของคนยากจนสำหรับเพื่อการอาศัยพักอาศัย เก็บหาของป่ารับประทาน ขาย หรือแลก แล้วก็ป่าผืนนี้ยังสื่อความหมายในเชิงวัฒนธรรม เนื่องจากว่าเป็นกองฟอนฌาปนกิจศพหรือป่าช้าเก่าของชุมชน ถัดมามีการสร้างศาลปู่ตา ทำให้เกิดอาการชาวบ้านรักรวมทั้งหวง มีการตั้งขึ้นคณะกรรมการขึ้นมาเพื่อคุ้มครองป่า

ทั้งยังป่าสระป่าทามแก่งละว้ารวมทั้งป่าสาธารณะโคกหนองม่วงถือได้ว่าเป็นอีกหนึ่งตำนานการต่อสู้ของชุมชนคนท้องถิ่นที่ลุกขึ้นยืนมาป้องกันดูแลทรัพยากรธรรมชาติที่หล่อเลี้ยงชีวิตของพวกเขา ถึงแม้ป่าทั้งคู่ที่นี้จะมิได้ มีสถานะเป็น “ป่าชุมชน” ตาม พระราชบัญญัติ ป่าชุมชน แม้กระนั้นถ้าว่ากันตามนิยามป่าชุมชนของศูนย์วนศาสตร์ชุมชนเพื่อคนกับป่า (รีคอฟ) แล้วล่ะก็ ป่าสระป่าทามแก่งละว้ารวมทั้งป่าโคกหนองม่วงย่อมพูดได้ว่าเป็นป่าชุมชนที่จัดแจงโดยประชากรหรือ “ป่าดงชาวเมือง” อย่างเห็นได้ชัด